तुमच्या बाबतीतही असं होतं का? 🤔
गरज संपली की आदर संपतो?
मग लक्षात घ्या की तो आदर नव्हताच...
कालच्या आपल्या संवादानंतर आज मला एका अत्यंत महत्त्वाच्या आणि तितक्याच संवेदनशील विषयावर तुमच्याशी बोलावंसं वाटलं. बऱ्याचदा समुपदेशन करताना अशी अनेक माणसं माझ्यासमोर येतात, जी एका वेगळ्याच मानसिक त्रासातून जात असतात. त्यांचा त्रास असतो— "मॅडम, मी समोरच्यासाठी एवढं सगळं केलं, पण आज मी त्यांच्यासाठी काही करू शकत नाहीये, तर त्यांचं माझ्याशी वागणं पूर्ण बदललंय."
तुम्हीही कधी हा अनुभव घेतला आहे का? चला, आज यामागचं मानसशास्त्र समजून घेऊया.
१. उपयोगिता की तुमचं मूल्य? (Utility vs. Worth)
आपल्या समाजात बऱ्याचदा एका गोष्टीची गल्लत केली जाते: तुमची उपयुक्तता (Usefulness) म्हणजेच तुमचं मूल्य (Value) मानलं जातं. पण खरं सांगू? तुमची खरी किंमत यावरून ठरत नाही की तुम्ही कोणाच्या किती उपयोगाचे आहात. सायकॉलॉजिस्ट म्हणून मी म्हणेन:
💰🪙 तुमचं खरं मूल्य तेव्हा कळतं, जेव्हा तुमच्याकडे समोरच्याला देण्यासारखं काहीही उरलेलं नसतं— ना पैसा, ना वेळ, ना कोणती मदत. अशा परिस्थितीतही ती व्यक्ती तुम्हाला कशी वागवते, यावरून त्या नात्याची सत्यता कळते.
२. आदर आणि सोय यातील फरक (Respect vs. Convenience)
जर तुम्ही समोरच्याचं आयुष्य सोपं करणं थांबवलं आणि त्याच क्षणी त्यांचा तुमच्याबद्दलचा आदर, प्रेम गायब झालं... तर तो कधी आदर नव्हताच. ती फक्त त्यांची 'सोय' (Convenience) होती.
🫠सोय पाहणारी माणसं: तुम्ही त्यांच्या हो ला हो म्हणताय, त्यांची कामं करताय तोपर्यंत तुम्ही खूप छान आहात. पण तुम्ही जिथे स्वतःच्या मर्यादा स्पष्ट केल्या किंवा 'नाही' म्हणालात, तिथे तुम्ही वाईट ठरता.
🙏 आदर करणारी माणसं: त्यांना तुमच्याकडून काही नको असतं. तुम्ही जसे आहात, तुमच्या गुणांसह आणि मर्यादांसह, ते तुमचा स्वीकार करतात.
३. हा फरक समजून घेणं का गरजेचं आहे?
जेव्हा आपण 'सोयीच्या नात्यांना' 'आपली माणसं' समजतो, तेव्हा आपण स्वतःलाच मानसिकदृष्ट्या थकावून टाकतो. आपण सतत स्वतःला सिद्ध करण्याचा, त्यांच्यासाठी झिजण्याचा प्रयत्न करतो. पण मानसशास्त्र सांगतं की, यामुळे तुमच्या आत्मसन्मानाला (Self-esteem) मोठी ठेच पोहोचू शकते.
आजचा विचार:
नात्यांमध्ये स्वतःला इतकंही रिकामं करू नका की तुमचं अस्तित्वच धोक्यात येईल. स्वतःला ओळखायला शिका. जे लोक तुमच्या असण्याचा आदर करतात, ते तुमच्या 'उपयोगाचे' असण्यावर कधीच प्रेम करत नाहीत.
हा फरक वेळेवर ओळखा आणि स्वतःला मानसिक त्रासापासून वाचवा.
✍️ स्वतःला शोधताना - गौरी हर्षल
8.7.2026
गौरी हर्षल कुलकर्णी
(एम ए क्लिनिकल सायकॉलॉजी, समुपदेशन )
#स्वतःला_शोधताना #गौरीहर्षल
