👉माझ्याकडे समुपदेशनासाठी आलेली एक तिशीतली स्त्री(नावं आणि तपशील बदलले आहेत.) म्हणाली, "मॅडम, मी सगळ्यांसाठी सगळं करते. तरीही कोणीतरी नाराज होईल या भीतीने मला झोप लागत नाही."
🧡लहानपणी तिला एकच गोष्ट वारंवार ऐकायला मिळाली होती: "शहाणी मुलगी आहेस, म्हणून आम्हाला तुझं कौतुक."
जेव्हा जेव्हा अभ्यासात पहिली आली, वाद घातला नाही, हट्ट केला नाही, तेव्हा घरात कौतुक आणि मायेचा वर्षाव झाला. पण जेव्हा ती चुकली, रडली किंवा नाही म्हणाली, तेव्हा घरात एक थंड शांतता पसरायची. त्या लहान मनाने एक निष्कर्ष काढला: "चांगली वागले, तरच मला प्रेम मिळतं."
मानसशास्त्रात याला आपण "सशर्त स्वीकार" (conditional regard) म्हणतो. अशा वातावरणात वाढलेली मुलं मोठेपणी प्रत्येक नात्यात नकळत परीक्षा देत राहतात.
👉 नाही म्हणता येत नाही,
👉 स्वतःच्या गरजा मांडता येत नाहीत,
आणि
👉 कुणाचा चेहरा थोडा जरी बदलला तरी "माझं काही चुकलं का?" हा विचार सुरू होतो.
✍️आमच्या कौन्सिलिंग सेशन मध्ये मी तिला एकच होम वर्क दिला: आठवड्यातून एकदा, जिथे भीती वाटते तिथे छोटंसं "नाही" म्हणायचं आणि त्यानंतर नातं टिकतं का ते पाहायचं. पहिल्यांदा ती तयार नव्हती. पण जेव्हा तिच्या मैत्रिणीने फक्त "ठीक आहे, मग पुढच्या वेळी" असं म्हटलं, तेव्हा पुढच्या सेशन ती आली आणि म्हणाली, "म्हणजे मी काही न करताही ती माझी मैत्रीण राहिली?"
हाच तो क्षण असतो जिथे बदल सुरू होतात. प्रेम कमवायचं नसतं, हे डोक्याने कळणं सोपं आहे. पण ते अनुभवाने कळायला वेळ लागतो, आणि सुरक्षित नात्यांमध्येच ते शिकता येतं.
____________________________________
💕लहानपणापासून आपल्याला एकच गोष्ट शिकवली गेली, की प्रेम मिळवावं लागतं. नीट वागायचं, गोड बोलायचं, सगळ्यांसाठी हजर राहायचं, शांत बसायचं. असं केलं तरच कोणी जवळ घेईल, असं मनावर ठसवलं गेलेलं असतं. आणि मग कधी चूक झाली, तर वाटू लागलं की मला माया, काळजी, साधी हक्काची मिठी, कोणाची सोबत मिळण्याचा हक्कच नाही.
🟤 पण प्रेम हे बक्षीस नसतं. तो तुमचा जन्मसिद्ध हक्क असतो हे कोणीही सांगत नाही. त्यासाठी कोणतीही परीक्षा द्यायची नसते, आणि तुम्ही किती लायक आहात हे रोज सिद्ध करायची गरज नसते. तुम्ही माणूस आहात, आणि म्हणूनच तुम्ही प्रेमाला पात्र आहात.
🌜"प्रेम कमवावं लागतं" हा विचार म्हणजे कुठल्याही व्यक्तीच्या पायातली सगळ्यात जड बेडी असते. त्यामुळे तुम्ही अशा शर्यतीत धावत राहता, जिची अंतिम रेषा कधी येतच नाही. कोणाचं तरी लक्ष मिळवायच्या नादात दमून जाता, आणि एक साधी गोष्ट दिसेनाशी होते: जे लोक तुमच्यावर खरं प्रेम करतात, त्यांना तुमच्याकडून काहीही नको असतं. ते तुम्हाला मोजत बसत नाहीत, गुण देत बसत नाहीत. तुम्ही जसे आहात तसे ते तुम्हाला स्वीकारतात, तुमच्या चुका, उणिवा आणि तुमच्या गुणांसह सुद्धा.
🙊जे प्रेम कमवावं लागतं, ते खरं प्रेम नसतंच. ते प्रेमाचा मुखवटा घातलेली जबरदस्ती असतं. तुम्हाला कायम कमी पडल्यासारखं आणि कोणाचं तरी देणं लागत असल्यासारखं वाटत ठेवणारा एक सापळा. हे एकदा लक्षात आलं, की ज्यांना तुमची किंमतच कळत नाही त्यांच्या मागे धावणं आपोआप थांबते.
कोणाकडे लक्ष, वेळ मागत फिरायची गरज नाही, कौतुकाची याचना करायची गरज नाही. आवडण्यासाठी कोणताही मुखवटा चढवायला नको. तुम्ही आत्ता, आहात तसेच, पुरेसे आहात, तुमच्या गुणदोषांसह.
🤷🏻♀️एक लक्षात ठेवा: खरं प्रेम तुम्हाला स्पर्धेत उतरवत नाही. ते तुमचं जसे आहात तसंच स्वागत करतं.
👉तुम्ही स्वतःला विचारून पाहा: आज मी कोणासाठी ठरवून किंवा सवयीने "चांगलं" वागतोय, आणि कोणासाठी फक्त "मी" ( काहीही न करता)असू शकतो?
स्वतःला शोधताना - गौरी हर्षल
#स्वतःला_शोधताना #गौरीहर्षल
गौरी हर्षल कुलकर्णी
क्लिनिकल सायकॉलॉजिस्ट आणि कौन्सिलर
(ऑनलाइन कौन्सिलिंग सेशन्स घेतले जातात)
