आपल्या बाबतीत बऱ्याचदा असं होतं की आपल्याला एखाद्या गोष्टीसाठी नाही म्हणायचं असतं. पण कुठे ना कुठे आपला भिडस्त स्वभाव आडवा येतो आणि आपण होकार देऊन मोकळे होतो. त्यानंतर काय घडतं? त्यानंतर मात्र आपल्याला आपण होकार का दिला? याचा पश्चात्ताप होत असतो. आणि मग स्वतःच्या तत्त्वांना मुरड घालून किंवा इच्छांना मागे सारून आपण होकार दिलेलं काम करतो. बऱ्याचदा ही गोष्ट मनाविरुद्ध केली जाते.
कारण नाही म्हणताना आपल्या मनात काही शंका असतात. त्या म्हणजे मी नाही म्हणालो तर,
✓समोरच्या माणसाला वाईट वाटेल,
✓त्याच्या मनात असलेली माझी प्रतिमा खराब होईल
✓आमचे नातेसंबंध खराब होतील
✓किंवा कदाचित एखादं नातं तुटेल
पण तुम्हाला खरं सांगू का? मनाविरुद्ध होकार दिल्याने पुढे जाऊन जेवढा तुम्हाला मनस्ताप होतो, तेवढा नाही म्हटल्याने होत नाही.
लक्षात घ्या आपण इतरांच्या सोयीनुसार ऍडजस्ट करण्यासाठी जन्माला येत नाही. किंवा आपल्या आयुष्याचा मूळ उद्देश हा इतरांचे अहंकार सांभाळून स्वतःचे अस्तित्व धोक्यात आणणे हा नसतो.
जेव्हा जेव्हा इतरांना नकार न देता त्यांना बरं वाटावं म्हणून तुम्ही पडती बाजू घेता, तेव्हा तेव्हा कुठेतरी तुम्ही स्वतःवर अन्याय करत असता.
आणि खूपदा काय होतं की आपल्या खांद्यावर येऊन पडलेल्या या ओझ्याला आपण दयाळूपणा असं गोंडस नाव देतो.
पण हा दयाळूपणा नसतो कुठे ना कुठेतरी आपण नकळत भावनिक दृष्ट्या समोरच्या व्यक्तीचा अहंकार सांभाळत असतो.
आणि जेव्हा आपण ठामपणे नकार देतो, तेव्हा आपण आपल्या खांद्यावर गरज नसताना येऊन पडलेल्या होकाराचे ओझे दूर करतो.
👉असं करणं अजिबात चुकीचं नसतं.उलट हे तुमच्या स्वतःसाठी सगळ्यात जास्त गरजेचं असतं.
🍃आता एक छोटीशी गोष्ट करा.🍃
शांतपणे बसून चिंतन करा. खाली काही मुद्दे दिले आहेत त्यांचा तुम्हाला विचार करताना उपयोग होईल.
1. मनात नसताना सुद्धा एखाद्या ठिकाणी आलेले आमंत्रण तुम्ही स्वीकारले होते.
2. इच्छा नसतानाही तुम्ही इतरांच्या तक्रारींचा पाढा ऐकून घेतला.
मनाविरुद्ध दिला जाणारा होकार हा नकळतच तुमच्या स्वतःच्या प्रगतीत अडथळा असतो. तर ठामपणे दिला जाणारा नकार मात्र तुमच्यासाठी नवीन दरवाजा उघडतो. ठामपणे नकार दिल्यानंतर बऱ्याचदा व्यक्तींना मनावरच ओझं दूर झाल्याची जाणीव होते.
सगळ्यात महत्त्वाची गोष्ट ही असते की, तुम्ही नाही म्हटल्याने तुमच्यावर मनापासून प्रेम करणाऱ्या व्यक्तींना फरक पडत नाही.
जर एखादी व्यक्ती तुम्ही नाही म्हटल्याने राग व्यक्त करत असेल, तुम्हाला स्वार्थी असल्याचे लेबल लावत असेल तर ती व्यक्ती तुमची जवळची व्यक्ती नाही हे लक्षात घ्या. कारण मुळातच या कृतीचे मूळ कारण हे नियंत्रण गमावणे असते. आणि तुम्ही इतरांकडून नियंत्रित करण्यासाठी जन्माला आलेले नाहीत हे नक्की.
प्रत्येक व्यक्तीला त्याच्या मनाप्रमाणे श्वास घेण्याचा, जगण्याचा, निर्णय घेण्याचा शिवाय कारण नसताना माफी न मागण्याचा अधिकार असतो.
त्यामुळे नकार दिल्यानंतर आपण वाईट व्यक्ती ठरतो हे स्वीकारणं बंद करा. बऱ्याचदा आपल्याकडून मिळणारा फायदा बंद होणार असल्याने समोरच्या व्यक्ती अशा प्रकारे त्यांची मते आपल्यावर लादत असतात. आणि तुमचे व्यक्तिमत्व हे इतरांच्या मतांवर आधारित नसते.
सो मनाविरुद्ध गोष्ट करण्यापेक्षा ठामपणे नकार देणे ही सध्याच्या काळात अतिशय आवश्यक गोष्ट ठरलेली आहे. कारण तिचा आपल्या मनस्थितीवर, आपल्या दैनंदिन कामकाजावर खूप खोलवर परिणाम होत असतो.
तुम्हाला सुद्धा इतरांना नकार देताना त्रास होतो का? त्यावर तुम्ही कशी मात करता? कमेंटमध्ये नक्की सांगा.
स्वतःला शोधताना - गौरीहर्षल
गौरी हर्षल कुलकर्णी
क्लिनिकल सायकॉलॉजिस्ट आणि कौन्सिलर
(ऑनलाइन कौन्सिलिंग सेशन्स घेतले जातात)
कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा