शुक्रवार, ४ जुलै, २०२५

Halli ani barach kahi part 2

🎧हल्ली आणि बरंच काही...भाग 2
हल्ली नात्यात स्पर्धा वाढली आहे का?




 अगदी खरं आहे — हल्ली नात्यांमध्ये स्पर्धा वाढली आहे, आणि ती खूप सूक्ष्म आणि भावनिक स्वरूपात दिसून येते. आधी प्रेम, विश्वास, आणि आपलेपणा जिथे असायचा, तिथे आता एक "comparison culture" हळूहळू शिरकाव करत आहे. का आणि कसं हे होतंय — याचा थोडक्यात अभ्यास करूया:

💢 1. तुलनेंतून येणारी स्पर्धा

“त्याच्या पार्टनरने एवढं गिफ्ट दिलं… माझा का देत नाही?”
“ते दोघं एकत्र ट्रिपला गेले… आपण अजूनही वेळ काढू शकत नाही.”
सोशल मीडियामुळे सतत इतरांची सुखं आपल्या नात्याशी तुलना करण्याची सवय लागते.
यातून "मी मागे पडतेय का?" अशी सतत भावना तयार होते — आणि तीच स्पर्धा जन्माला घालते.

🧠 2. स्वतःला सिद्ध करण्याची गरज
आजची पिढी अधिक आत्मनिर्भर, ambitious, आणि “माझंही काहीतरी असायला हवं” अशा विचारांमध्ये आहे.
त्यामुळे अनेकदा नात्यातही "मी कमी नाही" हे दाखवण्याची एक छुपी चढाओढ सुरू होते.
प्रेमाऐवजी comparison, partnership ऐवजी performance वाढलेली दिसते.

💬 3. नात्यांमध्ये ‘मी’ वाढलंय, ‘आपण’ कमी झालंय
“तिच्या पेक्षा मी जास्त sacrifice केलंय,”
“त्याने माझ्या यशासाठी काहीच केलं नाही,”
एकमेकांची साथ कमी, आणि आपापली बाजू जास्त ठळक होते.

📉 4. ताण, कमी सहनशीलता, आणि इगो
एखाद्याने प्रगती केली, की दुसऱ्याला असुरक्षित वाटू लागतं.
किंवा एखाद्याने वेगळा decision घेतला की, “माझ्याशी स्पर्धा करतोय का?” असं वाटतं.
यातून राग, मत्सर, आणि तुटलेली संवादशैली निर्माण होते.

🌱 पण त्यातून मार्ग आहे का?
हो. नक्कीच आहे.
✅ संवादातून clarity आणणं
✅ comparison टाळणं
✅ "आपण एक टीम आहोत" ही भावना पुन्हा रुजवणं
✅ आणि इगो बाजूला ठेवून एकमेकांच्या यशात खऱ्या मनानं आनंद मानणं
हे केल्यास नात्यांतील स्पर्धा कमी करता येते.

तुम्हाला कधी असं वाटलं आहे का की, एखाद्या नात्यात तुम्हीही स्पर्धेच्या दबावाखाली आला होतात?
किंवा तुमच्या यशाने कोणी जवळचाच अस्वस्थ झाला आहे असे जाणवले का?

तुमचा सुद्धा असा काही अनुभव असेल, तर नक्कीच शेअर करा. 
गौरी हर्षल 
स्वतःला शोधताना

गुरुवार, ३ जुलै, २०२५

Halli ani barach kahi .... part 1

एक नवीन सिरीज...
🎙️ हल्ली आणि बरंच काही
🪄 "मनातलं हलकंसं, खऱ्याखुरं… हल्लीपासून सुरू झालेलं बरंच काही."



> कधी जाणवलंय?
🌀हल्ली नातं तुटतं ते बोलणं थांबल्यामुळे नाही — तर स्पर्धा सुरू झाल्यामुळे.
🌀हल्ली आपुलकी कमी आणि उपस्थितीचा दाखवलेला गाजावाजा जास्त.

❤️‍🔥आणि अशाच "हल्लीपासून" सुरू होतात अनेक अशा गोष्टी…
ज्या आपल्या मनात चालू असतात, पण शब्दांत येत नाहीत.
म्हणूनच ही सिरीज —
"हल्ली आणि बरंच काही"

जिथे आपण त्या न सांगितलेल्या, न उमजलेल्या, पण सतत जाणवणाऱ्या विचारांना जागा देऊ.

स्वतःशी, एकमेकांशी… प्रामाणिकपणे.
कारण हल्लीचं सांगणं, थोडं कुणीतरी ऐकून घ्यायला हवं असतं.


 🎧हल्ली आणि बरंच काही...भाग 1

हल्ली लोकांना प्रसिद्धीच वलय असणाऱ्या किंवा प्रसिद्ध व्यक्ती यांच्यासोबतच फक्त नाती टिकवावीशी वाटतात. असे का? 

हा खूप विचार करायला लावणारा प्रश्न आहे — "हल्ली लोकांना फक्त प्रसिद्धी असलेल्या लोकांशीच नाती ठेवावीशी का वाटतात?"
या प्रश्नामागे काही सामाजिक, मानसिक, आणि भावनिक स्तर आहेत. खाली काही मुख्य कारणांचा आढावा घेऊया - 

🌟 1. प्रसिद्धी म्हणजे यश, पैसा, प्रतिष्ठा – अशी धारणा
आजच्या समाजात प्रसिद्धी ही यशाचं एक प्रतीक मानली जाते.
लोक समजतात की जो प्रसिद्ध आहे, तो यशस्वी, हुशार, किंवा काहीतरी "special" आहे.
त्यामुळे अशा लोकांशी नातं असणं म्हणजे आपलीही किंमत वाढल्यासारखी वाटते.
प्रसिद्ध माणसाशी संबंध म्हणजे "social proof" – की मी योग्य ठिकाणी आहे, योग्य लोकांमध्ये आहे.

🪞 2. स्वतःच्या अपूर्णतेपासून दूर पळण्याचा प्रयत्न
अनेकांना स्वतःच्या आयुष्यात समाधान नसतं – तेव्हा ते इतरांच्या झगमगाटात आश्रय शोधतात.
प्रसिद्ध व्यक्तींसोबत संबंध ठेवल्यावर आपली "value" जास्त वाटावी, असं वाटतं.
हे एक प्रकारे identity boosting असतं – "मी त्या ग्रुपमध्ये आहे" असं स्वतःला समजावणं.

📱 3. सोशल मीडिया प्रभाव
Instagram, YouTube, आणि इतर प्लॅटफॉर्म्सवर सतत असं दाखवलं जातं की
"प्रसिद्ध लोकांसोबत असणं = स्टेटस."
यामुळे नात्यांच्या मागे खरी भावना, समजूत, किंवा आधार कमी होतो आणि "visibility" महत्त्वाची वाटते.
"Who you know" is often seen as more important than "How you are."

💔 4. खऱ्या नात्यांची भीती
प्रसिद्ध नसलेल्या किंवा सामान्य व्यक्तींशी नातं टिकवणं म्हणजे समोरच्याला ओळखणं, सहन करणं, आणि आपला इगो बाजूला ठेवणं.
पण प्रसिद्ध व्यक्तींबाबत तसं अपेक्षितच नसतं – ती "glamorous distance" नात्याला सोपं वाटतं.
कनेक्शनपेक्षा स्टेटस महत्त्वाचं झालंय – म्हणून खऱ्या, खोल नात्यांची निवड दुर्मिळ झाली आहे.

🧠 5. मानसिक गरज: सुरक्षिततेचा आभास
प्रसिद्ध लोकांसोबत असणं म्हणजे सुरक्षितता, पैसे, ओळख, संधी यांचा आभास.
त्यामुळे लोक भावनिक गरजांपेक्षा सामाजिक सुरक्षिततेच्या नात्यांमध्ये गुंततात.

🌱 तरीही…

सगळे लोक असे नसतात. अनेक लोक अजूनही प्रेम, समजूत, आणि विश्वासाच्या नात्यांमध्ये गुंततात. पण हे नातं "popular culture" च्या विरोधात जात असल्यामुळे जरा दुर्लक्षित राहतात.

तुम्हाला  अशा बदललेल्या सामाजिक नात्यांमुळे एखाद्या नात्यात बदल जाणवलाय का?
किंवा तुम्ही स्वतः नात्यांमध्ये काय शोधता?
स्वतःला शोधताना - गौरी हर्षल

शुक्रवार, ३० मे, २०२५

After all this time? always

After all this time? - Always 





After all this time? - Always 
हा संवाद आहे हॅरी पॉटर मधल्या हेडमास्टर डम्बलडोअर आणि प्रोफेसर स्नेप मधील... 
प्रसंग असतो आत्मा शोषून घेऊन शिक्षा देणाऱ्या रक्षकांच्या तावडीत सापडलेल्या हॅरीला वाचवण्याचा... 
तो संकटात आहे हे समजताच प्रोफेसर स्नेप त्यांच्या जादूच्या छडीने एक पितृदेव निर्माण करतात आणि त्याला वाचवतात. 
तो पितृदेव असतो हरीण की काळवीट सदृश प्राणी... जो हॅरी च्या मृत आईचा सुद्धा असतो. 

आता जे अज्ञानी म्हणजे हॅरी पॉटर च्या जगापासून दूर असणारे लोक्स आहेत त्यांना हे काहीही कळणार नाही. संदर्भासाठी पुस्तक वाचा किंवा मुव्ही बघा. 

प्रोफेसर स्नेप हे व्यक्तिमत्व hp सिरीज मध्ये पूर्णपणे निगेटिव्ह, चीड आणणारे असे दाखवले आहे. कारण हॅरी च्या आईवडिलांच लग्न झाल्यावर विरुद्ध बाजूच्या जादूगारांसोबत त्यांनी हातमिळवणी केलेली असते. कुठे न कुठे त्या दोघांच्या मृत्यूसाठी सर्व जण त्यांना दोषी धरत असतात. 

पण ह्या सीन नंतर लक्षात येतं की खरोखरच एखाद्यावर प्रेम करणे म्हणजे काय असते? ती व्यक्ती तर कधीच आपली होणार नाही. पण आता जेव्हा परिस्थिती ची गरज आहे तेव्हा आपण वाईटपणा घेत तिच्या मागे तिच्याच मुलासाठी आपल्याला शक्य असेल ते सगळे करायचं. आणि तेही पडद्यामागे राहून... 
हे खूप अवघड काम आहे... 
पण स्नेप ची व्यक्तिरेखा साकारणाऱ्या ॲलन रिकमन ह्यांनी ते शिवधनुष्य अतिशय छान पेलले होते. 

चला तर हे झालं नमनाला घडाभर तेल घालून 😆😆😆

मुळात पॉटरहेड म्हणजे hp चे चाहते मात्र हे वाक्य आपल्या आयुष्यातील प्रत्येक महत्वाच्या परिस्थिती सोबत जोडतात... 

कारण ती भावना एक वेगळ्या लेव्हलचे बाँडिंग दाखवते... 

साध्या मराठीत भाषांतर केले तर त्याचा अर्थ होतो ....
इतकं सगळं झाल्यावरही??? 
नेहमीच

मी पण माझ्या लेखात हे वापरते बऱ्याचदा... कारण कधीतरी मलाही जाणवतं... कधीतरी म्हणण्यापेक्षा बऱ्याचदा... की आपण माणसं त्या अमर्यादित जीव लावणाऱ्या वर बसलेल्या शक्तीशी असेच कृतघ्नपणे वागत असतो... आणि ती मात्र आपल्याला भरभरून फक्त आणि फक्त देतच असते. 

मग अशा वेळी त्यालाच विचारावं वाटतं? 🤷🏻‍♀️
After all this time??? (मी कितीही चुका केल्या तरीही तू मला इतकं सांभाळून कसं काय घेतोस?? )

अन् तो कदाचित वीज चमकवत उत्तर देतो ⚡💫
Always...

पाठीशी उभे असणे याहून वेगळे काहीच नसते... 
बाकी? बाकी सगळं दत्तात्रेयार्पणमस्तू!!! शुभं भवतु!!!
स्वतःला शोधताना - गौरी हर्षल 

गुरुवार, १५ मे, २०२५

Peace comes with lots of goodbyes

Peace comes with lots of goodbyes 



एका घनदाट जंगलात एक मोठे वटवृक्षाचे झाड होते. त्या झाडावर अनेक पक्षी आपले घरटे बांधून आनंदाने राहत होते. पण काही वर्षांनी, त्या झाडाच्या जवळ एक वेलीचे रोप उगवले. हळूहळू ती वेल मोठी होऊ लागली आणि तिने वटवृक्षाच्या फांद्याभोवती घट्ट विळखा घालण्यास सुरुवात केली.

सुरुवातीला वटवृक्षाला काही फरक पडला नाही. पण जसजसा वेलीचा विळखा वाढत गेला, तसतसे त्याला श्वास घेणे कठीण झाले. त्याच्या फांद्या जड झाल्या आणि त्याला पूर्वीसारखे स्वातंत्र्य राहिले नाही. इतर पक्ष्यांनाही त्या वेलीमुळे त्रास होऊ लागला.

एक दिवस, वटवृक्षाने ठरवले की आता या वेलीला 'goodbye' म्हणण्याची वेळ आली आहे. त्याने आपल्या मजबूत मुळांच्या मदतीने त्या वेलीचा विळखा हळूहळू ढिला करण्यास सुरुवात केली. त्याला खूप त्रास झाला, काही फांद्या मोडल्या, पण त्याने हार मानली नाही. अखेरीस, तो त्या वेलीच्या बंधनातून मुक्त झाला.

त्यानंतर वटवृक्षाने पुन्हा एकदा मोकळा श्वास घेतला. त्याच्या फांद्यांवरील भार उतरला आणि पक्षी पुन्हा आनंदाने चिवचिवू लागले. या कथेवरून हे शिकायला मिळते की जीवनात शांतता आणि स्वातंत्र्य मिळवण्यासाठी, काहीवेळा आपल्याला त्रासदायक गोष्टींना 'goodbye' म्हणावे लागते.

वटवृक्षाच्या कथेमध्ये जसे त्या वेलीच्या विळख्यामुळे त्याचे स्वातंत्र्य आणि शांतता हरवली होती, तसेच आपल्या जीवनातही अनेक गोष्टी अशा वेलींसारख्या असतात. त्या आपल्याला घट्ट बांधून ठेवतात आणि आपली मानसिक शांतता हिरावून घेतात.
ज्याप्रमाणे वटवृक्षाने त्या वेलीला 'goodbye' म्हणण्याचा कठीण निर्णय घेतला, त्याचप्रमाणे आपल्यालाही आपल्या जीवनातील अशा नकारात्मक गोष्टींना निरोप द्यावा लागतो. 

हे 'goodbyes' सोपे नसतात. काहीवेळा आपल्याला आपल्या सवयी सोडाव्या लागतात, काही प्रिय व्यक्तींपासून दूर राहावे लागते किंवा आपल्या काही अपेक्षांवर पाणी सोडावे लागते.

'Peace' मिळवण्यासाठी आपल्याला आपल्या कम्फर्ट झोनमधून (comfort zone) बाहेर पडावे लागते. ज्या सवयी आपल्याला त्रास देतात, त्या सोडाव्या लागतात. ज्या लोकांच्या सानिध्यात नकारात्मकता (negativity) जाणवते, त्यांच्यापासून दूर राहावे लागते. हे सगळे निर्णय घेणे सोपे नसते आणि प्रत्येक 'goodbye' वेदना देणारी असू शकते.

तर कधी कधी शांतता निवडणे म्हणजे अशा गोष्टींना निरोप देणे, ज्या आपल्या मनात अशांती निर्माण करतात. काहीवेळा ते toxic 'relationships' असतात, ज्या आपल्याला सतत खाली खेचतात. तर कधी ती आपली 'past baggage' असते, ज्याचा भार आपण विनाकारण वाहत असतो.

ज्याप्रमाणे वेलीला निरोप दिल्यावर वटवृक्षाला पुन्हा मोकळा श्वास घेता आला, त्याचप्रमाणे या 'goodbyes' नंतर आपल्याला शांतता आणि समाधानाची अनुभूती मिळते. आपल्या मनावरचा अनावश्यक भार उतरतो आणि आपण अधिक आनंदी जीवन जगू शकतो.

पण हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की हे 'goodbyes' एका चांगल्या भविष्याची सुरुवात करतात. जड ओझे उतरल्यावर जसा श्वास मोकळा होतो, तसाच अनुभव शांतता स्वीकारल्यावर येतो. या 'goodbyes' मधून आपल्याला स्वतःसाठी आणि आपल्या मानसिक आरोग्यासाठी जागा मिळते.

ही प्रक्रिया वेदनादायक असली तरी, त्याचा परिणाम नेहमी सकारात्मक असतो. जसा वटवृक्ष वेलीच्या बंधनातून मुक्त झाल्यावर अधिक सशक्त झाला, त्याचप्रमाणे आपणही या 'goodbyes' मधून अधिक मजबूत आणि शांत बनतो.

म्हणूनच, जेव्हा शांतता निवडायची वेळ येते, तेव्हा त्यासोबत येणाऱ्या 'goodbyes' ला घाबरू नका. कारण त्या 'goodbyes' मध्येच एका सुंदर आणि शांत आयुष्याची 'key' दडलेली असते.

गौरी हर्षल
(एम ए क्लिनिकल सायकॉलॉजी, समुपदेशन ) 
#स्वतःला_शोधताना #गौरीहर्षल 



शनिवार, १० मे, २०२५

Building Resilience: Bouncing Back from Setbacks Stronger Than Ever

Building Resilience: Bouncing Back from Setbacks Stronger Than Ever

 लवचिकता आणि अपयशातून सावरणे


तुम्ही कधी असा अनुभव घेतला आहे का, जिथे सर्व काही ठीक चालले आहे आणि अचानक एक मोठा setback तुमच्या आयुष्यात येतो? मग तो job loss असो, relationship मधील तणाव असो, किंवा personal failure असो, अशा वेळी आपण कसे पुढे जायचे? याचे उत्तर आहे – **resilience**.

 प्रिया (नाव बदलले आहे) वय वर्षे 29, गेल्या काही महिन्यांपासून career setbacks मुळे निराश होती. 

मी: प्रिया, गेल्या सेशनमध्ये तू तुझ्या job rejection बद्दल बोलली होतीस. त्या अनुभवाबद्दल तुला आता कसं वाटतंय?

प्रिया: खरं सांगायचं तर, अजूनही खूप निराश वाटतंय, डॉक्टर. मी खूप मेहनत केली, interviews दिले, पण काहीच फायदा झाला नाही. मला वाटतंय मी काहीच चांगल करू शकणार नाही.

मी : प्रिया, तुझ्या भावना खूप valid आहेत. Rejection खूप painful असतं. पण मला तुझ्याशी एक गोष्ट शेअर करायचीय. तू या सगळ्या प्रक्रियेतून गेली आहेस, आणि तरीही तू इथे आहेस, माझ्याशी बोलत आहेस. हीच तुझी ताकद आहे – resilience. तुला माहिती आहे, लवचिकता म्हणजे काय?

प्रिया - हं... म्हणजे पुन्हा उठून लढायचं, असं काहीसं का?

मी : बरोबर! पण फक्त लढायचंच नाही, तर प्रत्येक अनुभवातून शिकून, अधिक मजबूत होऊन पुढे जायचं. जसं बांबूचं झाड – वादळात वाकतं, पण मोडत नाही. तुझ्यातही तीच ताकद आहे. सांग, तुला असं काय वाटतं की तुझ्या या setback मधून तू काही शिकली आहेस?

प्रिया: (विचार करत) ह्म्म... कदाचित मी माझ्या interviews मध्ये communication skills सुधारू शकते. आणि खरंच, मला आता माहिती आहे की मला नेक्स्ट वेळी feedback मागायला हवा.

मी: मस्त , बघ, तू आधीच तुझ्या अपयशातून धडा शोधलास. हीच resilience ची सुरुवात आहे. आता आपण एक छोटा exercise करूया. मी तुला तीन प्रश्न विचारणार आहे, ठीक आहे? पहिला – तुझ्या या अनुभवात तुला कोणती गोष्ट positive वाटली?

प्रिया: मला वाटतं... मी खूप नवीन लोकांना भेटले, networking केलं. आणि काही companies नी मला सांगितलं की माझा resume impressive आहे.

मी : बघितलंस? तुझ्यात खूप potential आहे! आता दुसरा प्रश्न – तू स्वतःला motivate ठेवण्यासाठी काय करू शकतेस?

प्रिया: कदाचित मी रोज थोडं meditation करू शकेन. आणि माझ्या best friend सोबत बोलले की मला बरं वाटतं.

मी : Perfect! Self-care आणि support system खूप महत्त्वाचे आहे. शेवटचा प्रश्न – तुझी नेक्स्ट small step काय असू शकते, ज्याने तू तुझ्या goal पर्यंत जाऊ शकशील?

प्रिया : मला वाटतं मी एक online course करू शकेन, ज्याने माझ्या skills improve होतील. आणि रोज एक job application तरी पाठवेन.

मी : प्रिया, तू एकदम योग्य मार्गावर आहेस! ह्या छोट्या steps तुला मोठ्या यशापर्यंत घेऊन जातील. Resilience म्हणजे हेच – स्वतःवर विश्वास ठेवणं, आणि हळूहळू पुढे जाणं. तुला एक homework देतेय – पुढच्या वेळेस येताना तुझ्या या journey मधील एक positive moment माझ्याशी शेअर कर, ठीक आहे?

प्रिया : हो, नक्की! मला आता थोडं confident वाटतंय, डॉक्टर. थँक यू!

मी : तुझी ताकद तुझ्यातच आहे, प्रिया. फक्त ती ओळखायची गरज आहे. पुढच्या सेशनमध्ये भेटूया!

> वरील संवादात प्रियाने तिच्या setbacks मधून कसे बाहेर पडायचे याबद्दल शिकायला सुरुवात केली. लवचिकता म्हणजे नेमकं हेच – अपयशाला सामोरे जाणं आणि त्यातून अधिक मजबूत होऊन पुढे जाणं. 
 लवचिकता म्हणजे केवळ अपयशातून सावरणे नव्हे, तर त्यातून अधिक मजबूत होऊन पुढे जाणे. या blog मध्ये आपण लवचिकता म्हणजे काय, ती का महत्त्वाची आहे आणि setbacks मधून कसे बाऊन्स बॅक करायचे याबद्दल बोलणार आहोत.

**लवचिकता म्हणजे काय?**  
लवचिकता म्हणजे आयुष्यातील आव्हानांना सामोरे जाण्याची आणि त्यातून सशक्तपणे बाहेर पडण्याची क्षमता. जसे रबरचा बॉल जमिनीवर आपटला की परत उसळतो, तसेच लवचिक व्यक्ती setbacks नंतर परत उभे राहते. लवचिकता आपल्याला stress, anxiety आणि निराशेला सामोरे जाण्यास मदत करते. उदाहरणार्थ, समजा तुम्ही तुमच्या dream job साठी interview दिला आणि तुमची निवड झाली नाही. यामुळे निराशा होणे स्वाभाविक आहे, पण लवचिक व्यक्ती यातून शिकते, स्वतःला motivate करते आणि पुढच्या संधीकडे वाटचाल करते.

**सेटबॅक्स आणि त्यांचा परिणाम**  
आयुष्यात setbacks विविध स्वरूपात येतात:  
- **Career**: नोकरी गमावणे किंवा promotion न मिळणे.  
- **Relationships**: मित्र किंवा कुटुंबाशी मतभेद.  
- **Health**: आजारपण किंवा शारीरिक मर्यादा.  
- **Personal**: स्वप्नांचा पाठलाग करताना अपयश.  

हे setbacks आपल्या mental health वर परिणाम करतात. आपण स्वतःवर शंका घेऊ लागतो, confidence कमी होतो. पण याच setbacks मध्ये लपलेल्या असतात growth च्या संधी. प्रत्येक अपयश आपल्याला काहीतरी शिकवते, जर आपण त्याकडे योग्य दृष्टिकोनातून पाहिले तर.

**लवचिकता वाढवण्याच्या रणनीती**  
1. **Positive Mindset ठेवा**:  
   अपयशाला शेवट समजू नका. त्याऐवजी, ते एक stepping stone आहे असे मान. स्वतःला सांगा, “हा अनुभव मला अधिक मजबूत करेल.” Positive affirmations वापरा, जसे की, “मी यातून शिकेन आणि पुढे जाईन.”  

2. **Self-Care ला प्राधान्य द्या**:  
   तणावाच्या काळात स्वतःची काळजी घेणे महत्त्वाचे आहे. नियमित exercise, meditation, आणि healthy diet तुमचा mood सुधारू शकतात. उदाहरणार्थ, रोज 10 मिनिटे deep breathing केल्याने तुम्हाला calm वाटेल.  

3. **Support System तयार करा**:  
   तुमच्या जवळच्या मित्रांना किंवा कुटुंबाला तुमच्या भावना शेअर करा. त्यांचा support तुम्हाला motivation देईल. जर गरज असेल तर professional counselor ची मदत घ्या.  

4. **Goals पुन्हा ठरवा**:  
   अपयशानंतर तुमचे ध्येय reevaluate करा. छोट्या steps मध्ये तुमचे goal तोडा आणि एक एक पाऊल पुढे टाका. उदाहरणार्थ, जर तुम्हाला job मिळाला नाही, तर तुमचे resume update करा, networking करा आणि नवीन skills शिका.  

**बाऊन्स बॅक करण्यासाठी Practical Tips**  
1. **अपयश स्वीकारा**: अपयशाला लपवण्याऐवजी त्याला सामोरे जा. स्वतःला सांगा, “ठीक आहे, हे घडलं, आता पुढे काय?”  
2. **Lesson शिका**: प्रत्येक setback मधून काय शिकायला मिळालं याचा विचार करा. Journaling केल्याने तुमच्या विचारांना स्पष्टता मिळेल.  
3. **Action Plan बनवा**: तुम्हाला पुढे जायचे आहे यासाठी एक ठोस योजना तयार करा. उदाहरणार्थ, नवीन job साठी रोज एक application पाठवा.  
4. **Gratitude Practice करा**: दररोज तीन गोष्टी लिहा ज्याबद्दल तुम्ही कृतज्ञ आहात. यामुळे तुमचा perspective positive होईल.  
5. **Patience ठेवा**: Resilience रात्रभर विकसित होत नाही. स्वतःला वेळ द्या आणि छोट्या यशांचा आनंद घ्या.  

जाता जाता... 
लवचिकता हे आयुष्यातील सर्वात महत्त्वाचे skill आहे. ते आपल्याला अपयशातून सावरायला, नवीन संधी शोधायला आणि अधिक मजबूत होण्यास मदत करते. setbacks हे अपरिहार्य आहेत, पण त्यांना कसे हाताळायचे हे तुमच्या हातात आहे. आजपासून छोटी पावले उचला – positive mindset ठेवा, स्वतःची काळजी घ्या आणि तुमच्या goals कडे वाटचाल करा. तुमच्या आयुष्यातील resilience ची story आम्हाला comments मध्ये नक्की सांगा!

**Call-to-Action**: हा blog तुम्हाला प्रेरणा देणारा वाटला का? मग तो तुमच्या मित्रांसोबत share करा आणि अशा motivational content साठी आमचे blog subscribe करा!  

😊लेख आवडल्यास नावासहीत शेयर करू शकता. किंवा ब्लॉग लिंक सुद्धा शेयर करू शकता. ♾️

This article is also available at - 👇🏻
http://gauriharshal.blogspot.com/2025/05/building-resilience-bouncing-back-from.html

Copyright © 2017। All Rights Reserved.
गौरी हर्षल कुलकर्णी 
(एम ए क्लिनिकल सायकॉलॉजी, समुपदेशन ) 
#स्वतःला_शोधताना #गौरीहर्षल

शुक्रवार, ९ मे, २०२५

Secret of happiness

 स्वतःच्या आनंदाचा ताबा स्वतःकडे ठेवा. 


तुम्ही किती वेळा “मी तेव्हा आनंदी होईन जेव्हा माझ्या आयुष्यात.......... असं काहीतरी घडेल” असं म्हटलं आहे?  
मग ते नवीन नोकरी मिळवणे असो, जोडीदार शोधणे असो, किंवा आणखी काही पाउंड वजन कमी करणे असो. आपल्यापैकी बहुतेकांना खात्री आहे की जर आपण आपल्या आयुष्यात एक किंवा दोन गोष्टी बदलू शकलो, तर आपलं आयुष्य आनंदी होऊन जाईल. 
परंतु संशोधकांना असे आढळले आहे की आपल्या आनंदावर सर्वात शक्तिशाली प्रभाव पडतो तो आपल्या बाबतीत काय घडते यापेक्षा आपण आपले आयुष्य कसे जगायचे निवडतो यावर. कॅलिफोर्निया विद्यापीठ, रिव्हरसाइड येथील मानसशास्त्राच्या प्राध्यापक आणि *The How of Happiness: A Scientific Approach to Getting the Life You Want* या पुस्तकाच्या लेखिका सोनजा ल्युबोमिर्स्की यांनी मांडलेल्या *Sustainable Happiness Model* नुसार, तुमच्या आनंदाचा फक्त १० टक्के भाग परिस्थितीवर अवलंबून असतो—म्हणजे तुमच्या जन्मस्थानासारख्या तुमच्या नियंत्रणाबाहेरील जीवनातील घटनांवर. पन्नास टक्के आनंद हा अनुवांशिकतेशी जोडलेला आहे, म्हणजेच तो निश्चित आहे.  
परंतु याचा अर्थ असा की तुमच्या समाधानाचा तब्बल ४० टक्के भाग हा तुमच्या हेतुपुरस्सर कृतींवर अवलंबून आहे—म्हणजे 

✓तुम्ही तुमचा वेळ कसा वापरायचे निवडता यावर, ज्यामध्ये ध्यान, व्यायाम, प्रवास किंवा तुम्हाला सर्वाधिक आनंद देणाऱ्या कोणत्याही गोष्टींचा समावेश होऊ शकतो. 

✓तुम्हाला आनंद वाटणाऱ्या गोष्टींची यादी तयार करा. 

💫जेव्हा परिस्थिती कठीण असेल, तेव्हा कोणत्या गोष्टींमध्ये गुंतायचे याची आठवण करून देण्यासाठी या यादीचा वापर करा. 

👉🏻मग ती स्वयंपाक करणे असो, स्वतःच्या आरोग्याची काळजी करणे असो, किंवा शारीरिक ध्येयासाठी प्रयत्न करणे असो. 

या अशा गोष्टी आहेत ज्या तुमचा मूड आयुष्याने तुमच्यावर कोणतेही संकट आणलं तरीही छान पद्धतीने सांभाळून घेऊ शकतात.

त्यामुळे एखादी विशिष्ट गोष्ट घडली तरच मी आनंदी होईन, तरच मी सुखी होईन असं म्हणणं सोडून द्या. 
कोणास ठाऊक कदाचित तुम्हाला भरभरून आनंद देणारी एखादी गोष्ट तुमच्या नजरेसमोर असेल पण तुम्हाला तुमच्या जर तर च्या माईंडसेटमुळे ती दिसतच नसेल. 
थिंक अबाऊट इट... 

😊लेख आवडल्यास नावासहीत शेयर करू शकता. किंवा ब्लॉग लिंक सुद्धा शेयर करू शकता. ♾️

This article is also available at - 👇🏻
http://gauriharshal.blogspot.com/2025/05/secret-of-happiness.html

Copyright © 2017। All Rights Reserved.
गौरी हर्षल कुलकर्णी 
(एम ए क्लिनिकल सायकॉलॉजी, समुपदेशन ) 
#स्वतःला_शोधताना #गौरीहर्षल

मंगळवार, ६ मे, २०२५

Finding Your Purpose: Exploring Your Values and Passions

Finding Your Purpose: Exploring Your Values and Passions
 तुमचे ध्येय (Purpose) शोधा: तुमच्या मूल्यांचा (Values) आणि आवडींचा (Passions) मागोवा घ्या



आपण नेहमी असं म्हणत असतो की माझ्या आयुष्याचं नेमकं ध्येय काय आहे तेच मला माहित नाही किंवा ते मला कळतच नाही. तसं तर मी प्रोफेशनली यशस्वी आहे, माझं वैयक्तिक आयुष्य बर्यापैकी चांगलं चालू आहे पण तरीही सतत काहीतरी मिसिंग वाटत राहतं. असं का होत असेल? 
कारण रेस मध्ये पळताना आपण स्वतः समोर काही गोष्टी ध्येय म्हणून ठरवलेल्या असतात. आणि त्या गोष्टी आपल्याला आवडो न आवडो आपण पूर्ण करत असतो. ते स्वाभाविक सुद्धा असतं कारण अशा गोष्टींवरती आपला आयुष्य अवलंबून असतं. उदरनिर्वाह अवलंबून असतो. 
मग ही मिसिंग करणारी जाणीव जी असते, ती कशा पद्धतीने भरून काढायची? 
आपलं ध्येय म्हणजे नेमकं काय असतं? ते शोधायचं कसं? हे सगळं आपण आजच्या या लेखामध्ये जाणून घेणार आहोत. 

👉🏻आयुष्यात 'ध्येय' (Purpose) असणे खूप महत्त्वाचे आहे. अनेक लोकांना हा प्रश्न पडतो की त्यांच्या आयुष्याचा उद्देश काय आहे? आपण कशासाठी जगतोय? ध्येय म्हणजे काहीतरी खूप मोठे किंवा जगाला बदलून टाकणारेच असले पाहिजे असे नाही. ध्येय म्हणजे आपल्या जीवनाला एक अर्थ आणि दिशा देणारी गोष्ट. जेव्हा आपल्याला आपले ध्येय सापडते, तेव्हा आपल्याला कामातून, नात्यांमधून आणि एकूणच जीवनातून अधिक समाधान मिळते.

पण हे ध्येय कसे शोधायचे? या शोधात तुमचे 'मूल्ये' आणि 'आवड' महत्त्वाची भूमिका बजावतात.

👉🏻ध्येय म्हणजे काय?

साध्या भाषेत सांगायचे तर, ध्येय म्हणजे अशी गोष्ट जी तुमच्यासाठी खूप महत्त्वाची आहे आणि जी तुम्हाला तुमच्यापेक्षा मोठ्या असलेल्या कशाशीतरी जोडते. हे तुमचे काम असू शकते, तुमचे नातेसंबंध असू शकतात, तुम्ही समाजासाठी केलेले योगदान असू शकते किंवा तुमच्या काही विशिष्ट आवडीनिवडी असू शकतात ज्यातून तुम्हाला आनंद मिळतो आणि इतरांनाही फायदा होतो. ध्येय तुम्हाला सकाळी उठायला प्रेरणा देते आणि कठीण प्रसंगांना सामोरे जाण्याची ऊर्जा देते.

⚡मूल्ये (Values) महत्त्वाची का आहेत?
मूल्ये म्हणजे आपल्या आयुष्यातील मूलभूत तत्वे किंवा विश्वास, जे आपल्या निर्णयांना आणि वागण्याला दिशा देतात. प्रामाणिकपणा, कुटुंब, सर्जनशीलता, स्वातंत्र्य, सेवाभाव, वाढ (Growth), सुरक्षितता अशी अनेक मूल्ये असू शकतात. आपली मूल्ये ओळखणे म्हणजे आपल्यासाठी काय महत्त्वाचे आहे हे स्पष्टपणे जाणून घेणे.

💜जेव्हा तुम्ही तुमच्या मूल्यांनुसार जगता, तेव्हा तुम्हाला आतून समाधान वाटते. पण जेव्हा तुम्ही तुमच्या मूल्यांच्या विरोधात जाऊन काही करता, तेव्हा तुम्हाला अस्वस्थ वाटू शकते. तुमचे ध्येय हे अनेकदा तुमच्या मूल्यांशी जोडलेले असते. तुम्हाला कोणत्या गोष्टींची पर्वा आहे हे तुमची मूल्ये दाखवतात आणि याच गोष्टींसाठी तुम्ही काम करणे हे तुमचे ध्येय असू शकते.
आवडीनिवडी कशा मदत करतात?

🧡आवड किंवा 'पॅशन' म्हणजे अशा गोष्टी ज्या तुम्हाला खूप आवडतात, ज्या करण्यात तुम्हाला वेळ कसा जातो हे कळत नाही आणि ज्यातून तुम्हाला खूप ऊर्जा मिळते. हे एखादा छंद असू शकतो (उदा. चित्रकला, संगीत, वाचन), एखादा विषय असू शकतो (उदा. इतिहास, विज्ञान), किंवा एखादी ऍक्टिव्हिटी असू शकते (उदा. प्रवास करणे, स्वयंपाक करणे).

तुमच्या आवडींचा शोध घेणे हे ध्येय शोधण्याच्या प्रवासातील एक मजेशीर भाग आहे. तुमच्या आवडी तुम्हाला दाखवतात की तुम्हाला कोणत्या गोष्टी नैसर्गिकरित्या आकर्षित करतात. तुमच्या आवडींना तुमच्या मूल्यांशी जोडून तुम्ही तुमचे ध्येय शोधू शकता. उदाहरणार्थ, जर तुमची आवड संगीत असेल आणि तुमचे मूल्य इतरांना मदत करणे असेल, तर तुम्ही संगीताद्वारे लोकांना आनंदित करणे किंवा संगीत थेरपी (Music Therapy) देणे याला तुमचे ध्येय बनवू शकता.

👉🏻तुमचे ध्येय कसे शोधाल: मूल्ये आणि आवडींचा मागोवा घ्या
तुमचे ध्येय शोधणे हा एक सतत चालणारा प्रवास आहे, पण सुरुवात करण्यासाठी तुम्ही खालील गोष्टी करू शकता:
  
💫आत्म-चिंतन (Self-Reflection): स्वतःसाठी वेळ काढा आणि काही प्रश्नांवर विचार करा:

💫 कोणत्या गोष्टी करताना तुम्हाला आनंद मिळतो आणि तुम्ही वेळेचे भान विसरता?
   
💫 कोणत्या गोष्टींमुळे तुम्हाला त्रास होतो किंवा ज्यामुळे तुम्हाला काहीतरी करण्याची तीव्र इच्छा होते? (याचा अर्थ तुम्ही त्या गोष्टींची पर्वा करता)
 
💫 तुमच्या आयुष्यातले असे क्षण कोणते होते जेव्हा तुम्हाला खूप समाधान वाटले?

💫 तुम्ही जगामध्ये कोणता बदल घडवून आणू इच्छिता?
 
⚡तुमची मुख्य मूल्ये ओळखा: मूल्यांची एक लिस्ट पहा आणि तुमच्यासाठी सर्वात महत्त्वाची ५-७ मूल्ये निवडा. विचार करा की तुमच्यासाठी खरोखर काय महत्त्वाचे आहे. जेव्हा तुम्हाला कठीण निर्णय घ्यावा लागतो, तेव्हा कोणती मूल्ये तुम्हाला मार्गदर्शन करतात?

⚡तुमच्या आवडींचा शोध घ्या: नवीन गोष्टी करून पहा. लहानपणी तुम्हाला कोणत्या गोष्टी आवडायच्या हे आठवा. कोणत्या विषयांबद्दल बोलायला किंवा वाचायला तुम्हाला आवडते? कोणत्या ऍक्टिव्हिटीज तुम्हाला ऊर्जा देतात?
 
⚡आंतरसंबंध शोधा: तुमच्या मूल्यांमध्ये आणि आवडींमध्ये काही संबंध दिसतोय का ते शोधा. तुमची कौशल्ये (Skills) कोणती आहेत आणि जगात कोणत्या गोष्टींची गरज आहे याचाही विचार करा. तुमच्या आवडी, मूल्ये, कौशल्ये आणि जगाची गरज यांचं Intersection तुमचे ध्येय असू शकते.
 
⚡Be experimental प्रयोग करा: तुम्हाला ज्या गोष्टींमध्ये ध्येय दिसण्याची शक्यता वाटते, त्यामध्ये लहान स्तरावर प्रयोग करून पहा. एखादा कोर्स करा, स्वयंसेवक म्हणून काम करा, त्या क्षेत्रातील लोकांशी बोला.

जाता जाता, 
तुमचे ध्येय शोधणे ही एका रात्रीत होणारी गोष्ट नाही. हा एक प्रवास आहे, ज्यामध्ये तुम्हाला स्वतःला अधिक चांगले ओळखायचे आहे. तुमच्या मूल्यांचा आदर करणे आणि तुमच्या आवडींना फॉलो करणे हे या प्रवासातील महत्त्वाचे टप्पे आहेत. जेव्हा तुम्ही तुमच्या ध्येयानुसार जगता, तेव्हा तुमचे आयुष्य अधिक अर्थपूर्ण आणि समाधानकारक बनते.
तर, आजपासूनच तुमच्या मूल्यांचा आणि आवडींचा शोध घ्यायला सुरुवात करा. तुमचा हा प्रवास तुम्हाला तुमच्या खऱ्या ध्येयापर्यंत घेऊन जाईल!

तुम्ही तुमच्या आयुष्याचे ध्येय कसे शोधत आहात? तुमचे विचार कंमेंट्समध्ये नक्की सांगा!

तुम्हाला काय वाटतं? हे कधीतरी मला प्रतिक्रिया देऊन कळवत जा. तुम्ही तुमच्या प्रतिक्रिया लेखाच्या खाली कमेंट मध्ये किंवा माझ्याशी ई-मेल, व्हाट्सअप, मेसेंजर कुठल्याही माध्यमातून संपर्क साधून कळवू शकता. 
तुम्हाला काही शंका असतील किंवा आत्तापर्यंतच्या लेखांमध्ये जी तंत्रे सांगण्यात आली आहेत त्यापैकी काही तुम्हाला स्वतःसाठी वापरायचे असेल तर कमेंट मध्ये सांगा. 
तुमच्या प्रतिक्रियांचे स्वागत आहे. 
😊लेख आवडल्यास नावासहीत शेयर करू शकता. किंवा ब्लॉग लिंक सुद्धा शेयर करू शकता. ♾️

This article is also available at - 👇🏻
http://gauriharshal.blogspot.com/2025/05/finding-your-purpose-exploring-your.html

Copyright © 2017। All Rights Reserved.
गौरी हर्षल कुलकर्णी 
(एम ए क्लिनिकल सायकॉलॉजी, समुपदेशन ) 
#स्वतःला_शोधताना #गौरीहर्षल