तुमचे ध्येय (Purpose) शोधा: तुमच्या मूल्यांचा (Values) आणि आवडींचा (Passions) मागोवा घ्या
आपण नेहमी असं म्हणत असतो की माझ्या आयुष्याचं नेमकं ध्येय काय आहे तेच मला माहित नाही किंवा ते मला कळतच नाही. तसं तर मी प्रोफेशनली यशस्वी आहे, माझं वैयक्तिक आयुष्य बर्यापैकी चांगलं चालू आहे पण तरीही सतत काहीतरी मिसिंग वाटत राहतं. असं का होत असेल?
कारण रेस मध्ये पळताना आपण स्वतः समोर काही गोष्टी ध्येय म्हणून ठरवलेल्या असतात. आणि त्या गोष्टी आपल्याला आवडो न आवडो आपण पूर्ण करत असतो. ते स्वाभाविक सुद्धा असतं कारण अशा गोष्टींवरती आपला आयुष्य अवलंबून असतं. उदरनिर्वाह अवलंबून असतो.
मग ही मिसिंग करणारी जाणीव जी असते, ती कशा पद्धतीने भरून काढायची?
आपलं ध्येय म्हणजे नेमकं काय असतं? ते शोधायचं कसं? हे सगळं आपण आजच्या या लेखामध्ये जाणून घेणार आहोत.
👉🏻आयुष्यात 'ध्येय' (Purpose) असणे खूप महत्त्वाचे आहे. अनेक लोकांना हा प्रश्न पडतो की त्यांच्या आयुष्याचा उद्देश काय आहे? आपण कशासाठी जगतोय? ध्येय म्हणजे काहीतरी खूप मोठे किंवा जगाला बदलून टाकणारेच असले पाहिजे असे नाही. ध्येय म्हणजे आपल्या जीवनाला एक अर्थ आणि दिशा देणारी गोष्ट. जेव्हा आपल्याला आपले ध्येय सापडते, तेव्हा आपल्याला कामातून, नात्यांमधून आणि एकूणच जीवनातून अधिक समाधान मिळते.
पण हे ध्येय कसे शोधायचे? या शोधात तुमचे 'मूल्ये' आणि 'आवड' महत्त्वाची भूमिका बजावतात.
👉🏻ध्येय म्हणजे काय?
साध्या भाषेत सांगायचे तर, ध्येय म्हणजे अशी गोष्ट जी तुमच्यासाठी खूप महत्त्वाची आहे आणि जी तुम्हाला तुमच्यापेक्षा मोठ्या असलेल्या कशाशीतरी जोडते. हे तुमचे काम असू शकते, तुमचे नातेसंबंध असू शकतात, तुम्ही समाजासाठी केलेले योगदान असू शकते किंवा तुमच्या काही विशिष्ट आवडीनिवडी असू शकतात ज्यातून तुम्हाला आनंद मिळतो आणि इतरांनाही फायदा होतो. ध्येय तुम्हाला सकाळी उठायला प्रेरणा देते आणि कठीण प्रसंगांना सामोरे जाण्याची ऊर्जा देते.
⚡मूल्ये (Values) महत्त्वाची का आहेत?
मूल्ये म्हणजे आपल्या आयुष्यातील मूलभूत तत्वे किंवा विश्वास, जे आपल्या निर्णयांना आणि वागण्याला दिशा देतात. प्रामाणिकपणा, कुटुंब, सर्जनशीलता, स्वातंत्र्य, सेवाभाव, वाढ (Growth), सुरक्षितता अशी अनेक मूल्ये असू शकतात. आपली मूल्ये ओळखणे म्हणजे आपल्यासाठी काय महत्त्वाचे आहे हे स्पष्टपणे जाणून घेणे.
💜जेव्हा तुम्ही तुमच्या मूल्यांनुसार जगता, तेव्हा तुम्हाला आतून समाधान वाटते. पण जेव्हा तुम्ही तुमच्या मूल्यांच्या विरोधात जाऊन काही करता, तेव्हा तुम्हाला अस्वस्थ वाटू शकते. तुमचे ध्येय हे अनेकदा तुमच्या मूल्यांशी जोडलेले असते. तुम्हाला कोणत्या गोष्टींची पर्वा आहे हे तुमची मूल्ये दाखवतात आणि याच गोष्टींसाठी तुम्ही काम करणे हे तुमचे ध्येय असू शकते.
आवडीनिवडी कशा मदत करतात?
🧡आवड किंवा 'पॅशन' म्हणजे अशा गोष्टी ज्या तुम्हाला खूप आवडतात, ज्या करण्यात तुम्हाला वेळ कसा जातो हे कळत नाही आणि ज्यातून तुम्हाला खूप ऊर्जा मिळते. हे एखादा छंद असू शकतो (उदा. चित्रकला, संगीत, वाचन), एखादा विषय असू शकतो (उदा. इतिहास, विज्ञान), किंवा एखादी ऍक्टिव्हिटी असू शकते (उदा. प्रवास करणे, स्वयंपाक करणे).
तुमच्या आवडींचा शोध घेणे हे ध्येय शोधण्याच्या प्रवासातील एक मजेशीर भाग आहे. तुमच्या आवडी तुम्हाला दाखवतात की तुम्हाला कोणत्या गोष्टी नैसर्गिकरित्या आकर्षित करतात. तुमच्या आवडींना तुमच्या मूल्यांशी जोडून तुम्ही तुमचे ध्येय शोधू शकता. उदाहरणार्थ, जर तुमची आवड संगीत असेल आणि तुमचे मूल्य इतरांना मदत करणे असेल, तर तुम्ही संगीताद्वारे लोकांना आनंदित करणे किंवा संगीत थेरपी (Music Therapy) देणे याला तुमचे ध्येय बनवू शकता.
👉🏻तुमचे ध्येय कसे शोधाल: मूल्ये आणि आवडींचा मागोवा घ्या
तुमचे ध्येय शोधणे हा एक सतत चालणारा प्रवास आहे, पण सुरुवात करण्यासाठी तुम्ही खालील गोष्टी करू शकता:
💫आत्म-चिंतन (Self-Reflection): स्वतःसाठी वेळ काढा आणि काही प्रश्नांवर विचार करा:
💫 कोणत्या गोष्टी करताना तुम्हाला आनंद मिळतो आणि तुम्ही वेळेचे भान विसरता?
💫 कोणत्या गोष्टींमुळे तुम्हाला त्रास होतो किंवा ज्यामुळे तुम्हाला काहीतरी करण्याची तीव्र इच्छा होते? (याचा अर्थ तुम्ही त्या गोष्टींची पर्वा करता)
💫 तुमच्या आयुष्यातले असे क्षण कोणते होते जेव्हा तुम्हाला खूप समाधान वाटले?
💫 तुम्ही जगामध्ये कोणता बदल घडवून आणू इच्छिता?
⚡तुमची मुख्य मूल्ये ओळखा: मूल्यांची एक लिस्ट पहा आणि तुमच्यासाठी सर्वात महत्त्वाची ५-७ मूल्ये निवडा. विचार करा की तुमच्यासाठी खरोखर काय महत्त्वाचे आहे. जेव्हा तुम्हाला कठीण निर्णय घ्यावा लागतो, तेव्हा कोणती मूल्ये तुम्हाला मार्गदर्शन करतात?
⚡तुमच्या आवडींचा शोध घ्या: नवीन गोष्टी करून पहा. लहानपणी तुम्हाला कोणत्या गोष्टी आवडायच्या हे आठवा. कोणत्या विषयांबद्दल बोलायला किंवा वाचायला तुम्हाला आवडते? कोणत्या ऍक्टिव्हिटीज तुम्हाला ऊर्जा देतात?
⚡आंतरसंबंध शोधा: तुमच्या मूल्यांमध्ये आणि आवडींमध्ये काही संबंध दिसतोय का ते शोधा. तुमची कौशल्ये (Skills) कोणती आहेत आणि जगात कोणत्या गोष्टींची गरज आहे याचाही विचार करा. तुमच्या आवडी, मूल्ये, कौशल्ये आणि जगाची गरज यांचं Intersection तुमचे ध्येय असू शकते.
⚡Be experimental प्रयोग करा: तुम्हाला ज्या गोष्टींमध्ये ध्येय दिसण्याची शक्यता वाटते, त्यामध्ये लहान स्तरावर प्रयोग करून पहा. एखादा कोर्स करा, स्वयंसेवक म्हणून काम करा, त्या क्षेत्रातील लोकांशी बोला.
जाता जाता,
तुमचे ध्येय शोधणे ही एका रात्रीत होणारी गोष्ट नाही. हा एक प्रवास आहे, ज्यामध्ये तुम्हाला स्वतःला अधिक चांगले ओळखायचे आहे. तुमच्या मूल्यांचा आदर करणे आणि तुमच्या आवडींना फॉलो करणे हे या प्रवासातील महत्त्वाचे टप्पे आहेत. जेव्हा तुम्ही तुमच्या ध्येयानुसार जगता, तेव्हा तुमचे आयुष्य अधिक अर्थपूर्ण आणि समाधानकारक बनते.
तर, आजपासूनच तुमच्या मूल्यांचा आणि आवडींचा शोध घ्यायला सुरुवात करा. तुमचा हा प्रवास तुम्हाला तुमच्या खऱ्या ध्येयापर्यंत घेऊन जाईल!
तुम्ही तुमच्या आयुष्याचे ध्येय कसे शोधत आहात? तुमचे विचार कंमेंट्समध्ये नक्की सांगा!
तुम्हाला काय वाटतं? हे कधीतरी मला प्रतिक्रिया देऊन कळवत जा. तुम्ही तुमच्या प्रतिक्रिया लेखाच्या खाली कमेंट मध्ये किंवा माझ्याशी ई-मेल, व्हाट्सअप, मेसेंजर कुठल्याही माध्यमातून संपर्क साधून कळवू शकता.
तुम्हाला काही शंका असतील किंवा आत्तापर्यंतच्या लेखांमध्ये जी तंत्रे सांगण्यात आली आहेत त्यापैकी काही तुम्हाला स्वतःसाठी वापरायचे असेल तर कमेंट मध्ये सांगा.
तुमच्या प्रतिक्रियांचे स्वागत आहे.
😊लेख आवडल्यास नावासहीत शेयर करू शकता. किंवा ब्लॉग लिंक सुद्धा शेयर करू शकता. ♾️
This article is also available at - 👇🏻
http://gauriharshal.blogspot.com/2025/05/finding-your-purpose-exploring-your.html
Copyright © 2017। All Rights Reserved.
गौरी हर्षल कुलकर्णी
(एम ए क्लिनिकल सायकॉलॉजी, समुपदेशन )
#स्वतःला_शोधताना #गौरीहर्षल
1 टिप्पणी:
मला वाटायचं दुसऱ्यांसाठी, काहीतरी करणे , giving back to the society म्हणजे ध्येय. पण आज लेख वाचून वाटतयं की जरुरी नाही, ध्येय आपल्या स्वतः पर्यंत मर्यादित असू शकतं.
टिप्पणी पोस्ट करा