शनिवार, ३१ जानेवारी, २०२६

Do you compare your life with others?

Do you compare your life with others? 
अमित आणि सुमित हे दोघे एकाच कॉलेजमधून इंजिनिअरिंग पूर्ण करून एका नामांकित आयटी कंपनीत रुजू झाले. अमित कोडिंगमध्ये अत्यंत हुशार होता, त्याला तांत्रिक गोष्टींची उपजत जाण होती. दुसरीकडे सुमित हा स्वभावाने मनमिळाऊ होता आणि त्याचे संवादकौशल्य उत्तम होते.
दोन वर्षे झाली. एके दिवशी कंपनीने 'प्रमोशन'ची यादी जाहीर केली. सुमितला 'टीम लीडर' बनवण्यात आले होते, तर अमित अजूनही 'सिनियर डेव्हलपर' म्हणूनच काम करत होता.
ही बातमी ऐकल्यापासून अमित अस्वस्थ झाला. त्याने स्वतःची तुलना सुमितशी करायला सुरुवात केली. "मी सुमितपेक्षा जास्त वेगाने कोड लिहितो, मी त्याच्यापेक्षा जास्त तास काम करतो, तरीही त्याला माझ्या वरचे पद मिळाले? कंपनीला माझ्या कामाची किंमतच नाही," असे विचार करून तो स्वतःला कमी लेखू लागला. या वैफल्यात त्याचे कामात लक्ष लागेनासे झाले. त्याने स्वतःचे महत्त्व स्वतःच्याच नजरेत कमी केले होते.
त्याचे मार्गदर्शक असलेले विकास सर ह्यांच्या लक्षात आले. त्यांनी अमितला केबिनमध्ये बोलावले.
"अमित, तू आजकाल खूप उदास वाटतोयस. काय झालंय?" विकास सरांनी विचारले.
अमितने आपले मन मोकळे केले, "सर, सुमितला प्रमोशन मिळाले आणि मी तिथेच आहे. मला वाटते मी त्याच्याइतका सक्षम नाहीये."
विकास सर हसले आणि त्यांनी टेबलावर दोन वस्तू ठेवल्या— एक महागडा 'स्मार्टफोन' आणि एक 'पॉवर बँक'.
ते म्हणाले, "अमित, हे बघ. हा फोन कितीही महागडा असला तरी तो पॉवर बँकशिवाय जास्त वेळ चालू शकत नाही. आणि ही पॉवर बँक कितीही शक्तिशाली असली तरी ती फोनसारखे फोटो काढू शकत नाही किंवा इंटरनेट चालवू शकत नाही. जर स्मार्टफोनने विचार केला की, 'मी पॉवर बँकसारखी वीज का साठवू शकत नाही?' तर तो त्याचा अपमान होईल. कारण त्याचे काम वेगळे आहे."
"सुमितमध्ये लोकांकडून काम करून घेण्याची आणि व्यवस्थापन करण्याची कला आहे, म्हणून तो 'टीम लीडर' झाला. पण तुझ्याकडे 'टेक्निकल आर्किटेक्चर'ची जी दृष्टी आहे, ती सुमितकडे नाही. तुला 'टेक्निकल एक्सपर्ट' म्हणून पुढे जाण्याची संधी आहे. तू सुमितशी तुलना करून तुझ्या या दुर्मिळ कौशल्याचा अपमान करतोयस."
अमितला आपली चूक उमजली. त्याने सुमितसारखे बनण्याचा नाद सोडला आणि स्वतःच्या कोडिंग कौशल्याला अधिक धार लावली. काही महिन्यांनी, कंपनीने त्याला 'चीफ टेक्निकल ऑफिसर' च्या विशेष ट्रेनिंगसाठी निवडले— जे सुमितच्या पदापेक्षाही वेगळ्या आणि मोठ्या जबाबदारीचे काम होते.

कथेचे तात्पर्य:
✔️खऱ्या आयुष्यात आपण अनेकदा सोशल मीडियावरील फोटो किंवा दुसऱ्याचे पगार पाहून स्वतःला दुःखी करतो.
✔️ पण प्रत्येकाचा प्रवास, परिस्थिती आणि कौशल्ये वेगळी असतात.
 ✔️दुसऱ्याच्या यशाचे मोजमाप आपल्या आयुष्याला लावणे म्हणजे स्वतःच्या अस्तित्वाचा अनादर करणे होय.
✔️तुमची प्रगती ही कालच्या 'तुम्ही' पेक्षा आज तुम्ही किती चांगले आहात, यावर मोजली पाहिजे, दुसऱ्याच्या गतीने नाही.
✔️लक्षात ठेवा 👉🏼स्वतःची तुलना इतरांबरोबर करू नका,
तसे केल्यास तुम्ही स्वतःचा अपमान करता आहात

तुम्हाला सुद्धा स्वतःच्या आयुष्याची इतरांसोबत तुलना करण्याची सवय आहे का? 
तुमचे अनुभव नक्की सांगा. 
गौरी हर्षल कुलकर्णी 
क्लिनिकल सायकॉलॉजिस्ट आणि कौन्सेलर 
📱📩 9730961014

गुरुवार, २९ जानेवारी, २०२६

be selective

Be selective 

राजहंस वृत्ती: काय स्वीकारावं आणि काय सोडावं?

एका प्रसिद्ध आश्रमात एक तरुण शिष्य, 'वेदांत', आपल्या गुरूंकडे शिकत होता. वेदांत खूप हुशार होता, पण तो एक बाबतीत खूप त्रस्त असायचा. लोकांच्या प्रतिक्रिया, टीका आणि सल्ले यांचा त्याच्यावर खूप लवकर परिणाम व्हायचा. कोणी चांगलं म्हटलं की तो हवेत उडायचा आणि कोणी टीका केली की तो दिवसभर उदास राहायचा.

एके दिवशी तो गुरूंना म्हणाला, "गुरुदेव, या जगात इतके लोक आहेत आणि प्रत्येकाचे विचार वेगळे आहेत. कोणाचं ऐकावं आणि कोणाचं सोडून द्यावं, हेच मला समजत नाही. लोक जे बोलतात ते माझ्या मनात घर करून राहतं."

गुरुदेव स्मितहास्य करत त्याला आश्रमाच्या तलावाकाठी घेऊन गेले. तिथे एक देखणा राजहंस पोहत होता. गुरूंनी वेदांतला सांगितले, "वेदांत, या राजहंसाचं नीट निरीक्षण कर. असं म्हणतात की, जर राजहंसासमोर दूध आणि पाणी एकत्र करून ठेवलं, तर तो फक्त दूध पितो आणि पाणी सोडून देतो. तो त्या मिश्रणात गुंतून न राहता, जे 'सार' (Essence) आहे तेच स्वीकारतो."

वेदांत म्हणाला, "पण सर, माणसाच्या बाबतीत हे कसं शक्य आहे?"

गुरू समजावून सांगू लागले, "माणसानं सुद्धा राजहंसासारखं असावं. रोज तुला हजारो विचार ऐकायला मिळतील, हजारो सल्ले दिले जातील. पण त्यातील सर्वच गोष्टी तुझ्या कामाच्या नसतात. काही गोष्टी तुझ्या प्रगतीसाठी चांगल्या असतील (दूध), तर काही फक्त तुझे मन कलुषित करणारी टीका असतील (पाणी)."
"ज्या क्षणी तू लोकांच्या टोमण्यांना किंवा निरर्थक टीकेला मनात जागा देतोस, त्या क्षणी तू 'पाणी' पिऊ लागतोस. ज्याला स्वतःची उंची गाठायची आहे, त्याने राजहंसासारखा 'विवेक' जागृत ठेवला पाहिजे. जे तुला पटेल, जे तुला प्रगतीकडे नेईल, तेच स्वीकारावं; बाकी सगळं तिथेच सोडून द्यावं."

वेदांतला एक मोठा धडा मिळाला होता. त्याने ठरवले की आता तो लोकांच्या शब्दांचा कचरा स्वतःच्या मनात साठवणार नाही. तो फक्त तेच शब्द निवडेल जे त्याला अधिक चांगला माणूस बनवतील.

कथेचे तात्पर्य:
हे जग विविध विचारांच्या मिश्रणाने भरलेले आहे. इथे चांगुलपणाही आहे आणि नकारात्मकताही. माणसाचा 'विवेक' हा त्याच्यातला राजहंस आहे. आपण काय स्वीकारतो, यावरच आपले सुख आणि शांती अवलंबून असते. जे पटत नाही किंवा जे आपल्याला मानसिक त्रास देते, ते सोडून देण्यातच खरी बुद्धिमत्ता आहे.
"तुमच्या मनाची बरणी राजहंसासारखी ठेवा; फक्त शुद्धाचा स्वीकार करा, अशुद्धाचा त्याग करा."
माणसानं राजहंसासारखं असावं.आपल्याला जे पटेल तेच घ्यावं, नाही ते सोडून द्यावं.

तुम्हाला सुद्धा राजहंस व्हायला आवडेल का? की तुम्ही आधीच हे करण्याचा प्रयत्न करत आहात पण जमत नाही? मग योग्य वेळी योग्य व्यक्तीची मदत घ्या. 

गौरी हर्षल कुलकर्णी 
क्लिनिकल सायकॉलॉजिस्ट आणि कौन्सेलर 
📱📩 9730961014

बुधवार, २८ जानेवारी, २०२६

Are you avoiding anything? - Gauri Harshal

Are you avoiding anything? - Gauri Harshal 

The magic you are looking for is in the work that you are avoiding...
ज्या कामाला तुम्ही टाळत आहात, तिथेच ' बदल घडवून आणणारी जादू' लपलेली आहे

आर्यन हा एक तरुण फ्रीलान्स ग्राफिक डिझायनर होता. तो कामात उत्तम होता, पण त्याचे एक स्वप्न होते— त्याला स्वतःची एक मोठी 'डिझाईन एजन्सी' सुरू करायची होती. त्याच्याकडे कल्पकता होती, प्रतिभा होती, पण तरीही त्याचे काम एका ठराविक मर्यादेच्या पुढे जात नव्हते.
तो नेहमी यशस्वी उद्योजकांचे व्हिडिओ पाहायचा, प्रेरणादायी पुस्तके वाचायचा आणि विचार करायचा की, "माझ्या बाबतीत ती 'मॅजिक' (जादू) कधी घडणार? मला मोठे क्लायंट्स कधी मिळणार?"
एके दिवशी त्याची भेट एका यशस्वी निवृत्त व्यावसायिकाशी, दाते काकांशी झाली. दाते काकांनी त्याला विचारले, "आर्यन, तुझं काम कसं चाललंय?"
आर्यन निराश होऊन म्हणाला, "काका, मी खूप मेहनत करतोय, पण जे यश मला हवंय ते मिळत नाहीये. मला वाटतंय माझ्या नशिबातच ती जादू घडणं नाहीये."
दाते काकांनी स्मितहास्य केले आणि विचारले, "आर्यन, तुझ्या रोजच्या कामाच्या यादीत (To-do list) अशी कोणती गोष्ट आहे, जी तू गेल्या अनेक महिन्यांपासून पुढे ढकलत आहेस?"

आर्यन थोडा विचार करून म्हणाला, "अं... खरं तर मला 'नेटवर्किंग' आणि 'कोल्ड कॉलिंग' (अनोळखी मोठ्या कंपन्यांना भेटून स्वतःचे प्रेझेंटेशन देणे) करायचा कंटाळा येतो. मला वाटतं की माझं डिझाइन इतकं चांगलं असावं की लोकांनी स्वतःहून माझ्याकडे यावं. सेल्स आणि मार्केटिंग हे काम मला खूप भीतीदायक आणि कंटाळवाणे वाटते, म्हणून मी ते टाळतो."
दाते काका गंभीर होऊन म्हणाले, "आर्यन, तू ज्या 'मॅजिक'ची वाट पाहत आहेस, ती नेमकी त्याच कामात दडलेली आहे जे तू टाळत आहेस (The magic you are looking for is in the work that you are avoiding)."

आर्यनला धक्का बसला. त्याला जाणवले की तो फक्त स्वतःला आवडणारी कामे (डिझाइनिंग) करण्यात वेळ घालवत होता, पण व्यवसायाला मोठ्या उंचीवर नेण्यासाठी आवश्यक असलेले सर्वात महत्त्वाचे पण कठीण काम (मार्केटिंग) तो टाळत होता. त्याला वाटले होते की यश आपोआप येईल, पण 'जादू' तर त्या भीतीचा सामना करण्यात होती.
त्याच दिवशी आर्यनने ठरवले की तो रोज किमान दोन तास फक्त त्या कामासाठी देईल जे तो टाळत आला आहे. त्याने कंपन्यांना ईमेल पाठवण्यास, लोकांशी प्रत्यक्ष भेटून बोलण्यास सुरुवात केली. सुरुवातीला त्याला खूप नकार मिळाले, त्याला भीती वाटली, पण त्याने प्रयत्न सोडले नाहीत.
दोन महिन्यांनंतर, एका मोठ्या मल्टिनॅशनल कंपनीने त्याच्या कामाचे प्रेझेंटेशन पाहून त्याला एक खूप मोठा प्रोजेक्ट दिला. हे यश डिझाइनमुळे मिळाले होतेच, पण त्यापेक्षा जास्त ते 'त्या' टाळलेल्या कामामुळे मिळाले होते.
आर्यनला आता समजले होते की, आपली प्रगती तिथेच थांबलेली असते जिथे आपली भीती सुरू होते.

कथेचे तात्पर्य:
आपण नेहमी शॉर्टकट किंवा चमत्काराची वाट पाहतो, पण खरा चमत्कार हा आपण टाळत असलेल्या कठीण कामात (Hard work/Uncomfortable work) दडलेला असतो. एकदा का तुम्ही त्या टाळलेल्या कामाला भिडलात, की यशाची दारे आपोआप उघडतात.

तुमच्याकडून असे कोणते काम टाळले जात आहे हे शोधून काढा. आणि आम्हाला तुमचे अनुभव नक्की सांगा. 
स्वतःला शोधताना - गौरी हर्षल 
क्लिनिकल सायकॉलॉजिस्ट आणि कौन्सेलर 
📱📩 9730961014

मंगळवार, २७ जानेवारी, २०२६

Fomo???

Fomo??? 👉🏼 Fear of missing out 
If you can't decide the answer is no 
निर्णयक्षमता: जर तुम्ही ठाम नसाल, तर उत्तर 'नाही' आहे
समर्थ नावाचा एक हुशार तरुण एका मोठ्या सॉफ्टवेअर कंपनीत काम करत होता. तो कष्टाळू होता, पण त्याच्या आयुष्यात एक मोठी समस्या होती— 'निर्णय न घेता येणे'. मग ते नवीन घर विकत घेण्यासारखे मोठे निर्णय असोत किंवा हॉटेलमध्ये कोणते जेवण मागवायचे यासारखे छोटे निर्णय, समर्थ नेहमी गोंधळलेला असायचा.
एके दिवशी त्याला त्याच्या आयुष्यातील सर्वात मोठी संधी मिळाली. एका जागतिक स्तरावरील कंपनीकडून त्याला मोठ्या पदासाठी विचारणा झाली होती. पगार उत्तम होता, पण त्यासाठी त्याला आपला देश सोडून कायमस्वरूपी परदेशात जावे लागणार होते.
समर्थ द्विधा मनःस्थितीत सापडला. एका बाजूला प्रगतीची संधी होती, तर दुसऱ्या बाजूला त्याचे कुटुंब आणि मित्र होते. तो तासनतास विचार करायचा. त्याने कागदावर 'फायदे' आणि 'तोटे' अशा दोन बाजू लिहिल्या, पण तरीही त्याचे मन एका निर्णयावर ठाम होत नव्हते.
तो आपल्या जुन्या शाळेतील शिक्षकांकडे, कुलकर्णी सरांकडे गेला. कुलकर्णी सर त्यांच्या स्पष्ट विचारांसाठी ओळखले जात असले. समर्थने आपली सर्व अडचण सांगितली.
"सर, मला ही संधी सोडायची नाहीये, पण मला इथली ओढही स्वस्थ बसू देत नाहीये. मी हो म्हणू की नाही? मी ठरवूच शकत नाहीये," समर्थ हताश होऊन म्हणाला.
कुलकर्णी सरांनी शांतपणे त्याच्याकडे पाहिले आणि म्हणाले, "समर्थ, एक साधे तत्त्व लक्षात ठेव— जर तुला 'हो' म्हणण्याबद्दल १०० टक्के खात्री वाटत नसेल, तर त्याचे उत्तर 'नाही' हेच आहे."
समर्थ चकित झाला. "पण सर, याचा अर्थ मी संधी गमावतोय असा नाही का?"
सरांनी समजावून सांगितले, "नाही समर्थ. जेव्हा आपण एखाद्या गोष्टीसाठी खरोखर तयार असतो, तेव्हा आपल्या मनात 'जर-तर'चे विचार येत नाहीत. ज्या क्षणी तुला निर्णय घेण्यासाठी इतका संघर्ष करावा लागतोय, याचा अर्थ तुझे अंतर्मन अजून त्या बदलासाठी तयार नाही. जर तू या संभ्रमात 'हो' म्हणालास, तर तू परदेशात गेल्यावरही इथल्या आठवणीत दुःखी राहशील. आणि जर तू ठामपणे 'नाही' म्हणालास, तर तू इथे राहून अधिक चांगल्या संधी शोधण्यासाठी मुक्त होशील."
सरांनी पुढे एक मोलाचा सल्ला दिला, "अर्धवट मनाने घेतलेला 'हो' हा पूर्ण मनाने घेतलेल्या 'नाही' पेक्षा जास्त घातक असतो."
समर्थला आपले उत्तर मिळाले होते. त्याने त्या नोकरीला नम्रपणे नकार दिला. आश्चर्य म्हणजे, नकार दिल्यानंतर त्याला मानसिक शांतता लाभली. त्याचा जो ऊर्जेचा वेळ निर्णय घेण्यात जात होता, तो आता त्याने आपल्या सध्याच्या कामात आणि कौशल्यात लावला.
काही महिन्यांतच, त्याला भारतातच एका आंतरराष्ट्रीय प्रकल्पाचे प्रमुख म्हणून नियुक्त करण्यात आले. तिथे त्याला परदेशापेक्षाही मोठी संधी मिळाली आणि कुटुंबासोबत राहण्याचे सुखही.
त्या दिवसापासून समर्थने स्वतःला एक नियम लावून घेतला— जर मन द्विधा असेल, जर स्पष्टता नसेल, तर धाडसाने 'नाही' म्हणायचे. कारण 'नाही' म्हणणे हे कमकुवतपणाचे लक्षण नसून, ते स्वतःच्या मूल्यांशी प्रामाणिक राहण्याचे लक्षण आहे.
कथेचे तात्पर्य:
आयुष्यात अनेकदा आपण 'गमावण्याच्या भीतीपोटी' (FOMO) अशा गोष्टींना 'हो' म्हणतो ज्याबद्दल आपण साशंक असतो. पण लक्षात ठेवा, तुमची स्पष्टता हीच तुमची शक्ती आहे. जर तुम्हाला 'हो' म्हणायला उशीर लागत असेल, तर तो 'नाही'च आहे असे समजा आणि पुढे चला.
स्वतःला शोधताना - गौरी हर्षल 
क्लिनिकल सायकॉलॉजिस्ट आणि कौन्सेलर 
📱📩 9730961014